Jak działa oszustwo „na fałszywą zbiórkę”?

Czym jest oszustwo „na fałszywą zbiórkę”?

Oszustwo „na fałszywą zbiórkę” polega na wyłudzaniu pieniędzy poprzez tworzenie fikcyjnych akcji charytatywnych lub podszywanie się pod prawdziwe fundacje i osoby potrzebujące pomocy. Cyberprzestępcy lubią bazować na ludzkich emocjach oraz chęci niesienia wsparcia potrzebującym. Na przykład publikują w mediach społecznościowych lub na specjalnie przygotowanych stronach wpisy z dramatycznymi historiami – mogą dotyczyć one chorych dzieci, porzuconych zwierząt lub osób, które zbierają pieniądze na drogie leczenie albo ucierpiały podczas powodzi, pożaru itp.

Dla uwiarygodnienia akcji oszuści dołączają poruszające zdjęcia, które mają wzbudzić współczucie i skłonić do szybkiej wpłaty. Niestety, w takich sytuacjach zwykle są to albo obrazy wygenerowane przez sztuczną inteligencję, albo skradzione fotografie. Często też cyberprzestępcy zakładają grupy w mediach społecznościowych, w których publikują posty z informacjami, że „prawie osiągnęli” cel zbiórki, mimo że społeczność jest nowa, a zrzutka została niedawno uruchomiona.

Ostatecznie cały wpis ma przekonać do wpłacenia pieniędzy na rzecz rzekomej zbiórki. Zebrane kwoty nie trafiają do prawdziwych potrzebujących, lecz na konta bankowe oszustów.

Jak rozpoznać fałszywą zbiórkę charytatywną w internecie?

Cyberprzestępcy, by osiągnąć swój cel, wykorzystują pośpiech, współczucie i manipulują emocjami. Piszą, że liczy się czas, że pozostały godziny do końca zbiórki itd. Dlatego, zanim wpłacisz pieniądze na wybraną akcję charytatywną, poświęć chwilę na jej weryfikację. 

• Sprawdź, kto organizuje zbiórkę i czy do jej założenia wykorzystał pomoc legalnej, zweryfikowanej platformy.
• Zweryfikuj dane organizatora akcji. Poszukaj numeru KRS, NIP lub REGON, oficjalnej strony internetowej, danych personalnych potrzebującego lub potwierdzenia współpracy z organizacją charytatywną.
• Nigdy nie wysyłaj darowizn w formie prywatnych przelewów na konto bankowe, kryptowalut itp. Unikaj też platform, które proszą o podanie nietypowych danych, na przykład numeru PESEL lub numeru dowodu osobistego.
• Zachowaj ostrożność wobec linków przesyłanych w mailach i w wiadomościach prywatnych w mediach społecznościowych. Nie klikaj w nie, bo mogą prowadzić do fałszywych stron wyłudzających dane osobowe lub informacje z karty płatniczej.
• Zwróć uwagę czy opis zbiórki zawiera konkretne informacje, na przykład dokumentację medyczną, a także, czy jest możliwość potwierdzenia przedstawionej historii.

Pamiętaj, że uczciwe organizacje charytatywne działają transparentnie i nie ukrywają informacji o celu zbiórki, swoich danych itp. Jeśli podejrzewasz oszustwo lub padłeś jego ofiarą, niezwłocznie zgłoś sprawę na policję do swojego banku. Fałszywą zbiórkę warto też zgłosić do zespołu CERT Polska, korzystając z formularza dostępnego pod adresem: https://incydent.cert.pl/ w kategorii OSZUSTWO (fałszywe sklepy i inne formy podszywania się) lub INNE.